Czy pracodawca i właściciel firmy musi mieć szkolenie BHP?

Czy pracodawca i właściciel firmy musi mieć szkolenie BHP?

Tak, pracodawca też musi mieć szkolenie BHP. To jeden z najtrwalszych mitów w polskich firmach: przekonanie, że szkolenia BHP są wyłącznie dla pracowników, a szef czy właściciel są z nich zwolnieni z racji pełnionej funkcji. Kodeks pracy mówi co innego. W tym samym przepisie, który nakazuje przeszkolić pracownika, ustawodawca każe odbyć szkolenie również samemu pracodawcy i powtarzać je okresowo.

Poniżej wyjaśniamy, skąd bierze się ten obowiązek, jak często i w jakiej formie trzeba odnawiać szkolenie pracodawcy oraz co z osobami mylonymi z pracodawcą: kadrą kierowniczą, wspólnikami spółek, prezesami zarządu i jednoosobowymi działalnościami bez pracowników. Stan prawny na dzień 13 czerwca 2026 r.

Czy pracodawca i właściciel firmy musi mieć szkolenie BHP?

Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP? Krótka odpowiedź

Pracodawca ma dwa odrębne obowiązki związane z BHP. Pierwszy to zapewnienie szkoleń swoim pracownikom (wstępnego przed dopuszczeniem do pracy i okresowych, w czasie pracy i na koszt firmy). Drugi, często pomijany, to odbycie własnego szkolenia BHP dla pracodawców i okresowe jego powtarzanie. To nie jest jedno i to samo zadanie.

Podstawą jest art. 237(3) par. 2 pkt 1 Kodeksu pracy. Przepis ten stanowi, że pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków, a szkolenie to powinno być okresowo powtarzane. Drugi filar to art. 207 par. 3 Kp: pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy i zasady BHP. Ustawodawca nie tylko każe pracodawcy przeszkolić zespół, ale też wymaga, żeby sam wiedział, za jakie przepisy odpowiada.

Obowiązek szkolenia samego pracodawcy: co dokładnie mówi prawo

Art. 237(3) par. 2 pkt 1 Kp tworzy samodzielny, własny obowiązek pracodawcy, niezależny od tego, ilu ma pracowników i jakie szkolenia dla nich organizuje. Sformułowanie "w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków" oznacza, że treść szkolenia ma być dopasowana do roli: kto odpowiada za zakład, ma znać zasady, według których będzie go prowadził.

Jak często: szkolenie okresowe co najmniej raz na 5 lat

Szczegóły częstotliwości i formy reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP. Pracodawcy i inne osoby kierujące pracownikami są w nim wymienieni jako pierwsza grupa objęta szkoleniem okresowym (par. 14 ust. 2 pkt 1). Ich szkolenie okresowe przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 5 lat (par. 15 ust. 2).

Pełna tabela terminów dla wszystkich grup stanowisk jest w osobnym artykule, co ile lat trzeba odnawiać szkolenie okresowe BHP. Tutaj wystarczy zapamiętać jeden wiersz: pracodawca i kadra kierownicza, co najmniej raz na 5 lat.

Termin pierwszego szkolenia: do 6 miesięcy od objęcia funkcji

To szczegół, który łatwo przeoczyć. Pierwsze szkolenie okresowe pracodawców i osób kierujących pracownikami trzeba przeprowadzić w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na takim stanowisku (par. 15 ust. 4 rozporządzenia). To krócej niż dla pozostałych grup, którym przysługuje do 12 miesięcy. Osoba decyzyjna powinna poznać reguły, zanim podejmie decyzje wpływające na bezpieczeństwo innych.

W jakiej formie: kurs, seminarium albo samokształcenie kierowane

Rozporządzenie dopuszcza dla tej grupy trzy formy: kurs, seminarium albo samokształcenie kierowane (par. 15 ust. 2). To ostatnie pojęcie ma duże znaczenie praktyczne dla zapracowanego właściciela firmy. Samokształcenie kierowane oznacza naukę na podstawie materiałów organizatora, z możliwością konsultacji, zakończoną sprawdzianem. W praktyce pozwala to zrealizować szkolenie pracodawcy także zdalnie, online, bez blokowania całego dnia na sali wykładowej.

Jeśli zastanawiasz się, czy wybrać tryb stacjonarny, czy zdalny, pomocne będzie porównanie obu form w artykule szkolenie BHP online czy stacjonarne. Pełną listę kursów dopasowanych do roli w firmie znajdziesz w ofercie szkoleń BHP.

Pracodawca może sam prowadzić instruktaż ogólny

Ukończone szkolenie ma też wymiar operacyjny. Instruktaż ogólny dla nowo zatrudnionych może prowadzić między innymi pracodawca, który sam wykonuje zadania służby BHP i ma aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia (par. 10 ust. 2 rozporządzenia). Właściciel małej firmy może więc samodzielnie wdrażać nowych pracowników, zamiast za każdym razem zamawiać tę usługę na zewnątrz.

Czy pracodawca i właściciel firmy musi mieć szkolenie BHP?

Kadra kierownicza: kierownicy, mistrzowie, brygadziści

Druga grupa, którą prawo traktuje dokładnie tak samo jak pracodawcę, to osoby kierujące pracownikami. Rozporządzenie wymienia ich w tym samym punkcie katalogu co pracodawców (par. 14 ust. 2 pkt 1), wskazując "w szczególności kierowników, mistrzów i brygadzistów". Obowiązuje ich więc ten sam reżim: szkolenie okresowe nie rzadziej niż raz na 5 lat oraz pierwsze szkolenie do 6 miesięcy od objęcia stanowiska kierowniczego.

To logiczne, bo kierownik nie tylko ma odbyć szkolenie, ale też realnie egzekwuje BHP w swoim zespole. Art. 207 par. 3 Kp nakłada obowiązek znajomości przepisów o ochronie pracy zarówno na pracodawcę, jak i na osobę kierującą pracownikami. Kto nadzoruje ludzi, musi wiedzieć, czego od nich wymagać.

Właściciel a pracodawca: kiedy wspólnik lub prezes ma obowiązek szkolenia

Tu zaczyna się obszar, w którym najłatwiej o błąd, i to w obie strony. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć, które potocznie zlewają się w jedno. "Właściciel" to status majątkowy, a "pracodawca" to kategoria z Kodeksu pracy. Pracodawcą jest jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna zatrudniająca pracowników, a w jednostce organizacyjnej (na przykład spółce) czynności z zakresu prawa pracy wykonuje organ zarządzający albo wyznaczona osoba (art. 3 i art. 3(1) Kp). To nie zawsze właściciel.

Prezes lub członek zarządu, który kieruje pracownikami

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością pracodawcą formalnie jest spółka. Obowiązek szkolenia "dla pracodawców i osób kierujących pracownikami" dotyczy więc tych członków zarządu lub osób zarządzających, którzy faktycznie kierują pracownikami albo dokonują czynności z zakresu prawa pracy w imieniu spółki. Jeśli prezes realnie zarządza zespołem i podejmuje decyzje kadrowe, wpisuje się w grupę z par. 14 ust. 2 pkt 1 i podlega temu samemu szkoleniu co każdy pracodawca: raz na 5 lat, pierwsze do 6 miesięcy.

Wspólnik, który nie kieruje pracownikami

Z drugiej strony sam fakt posiadania udziałów nie tworzy obowiązku szkolenia. Wspólnik, który jest jedynie właścicielem części firmy, nie kieruje pracownikami i nie dokonuje czynności z zakresu prawa pracy, nie wpisuje się automatycznie w obowiązek "pracodawcy lub osoby kierującej". Decyduje rzeczywista rola w organizacji, a nie tytuł na liście wspólników.

Jednoosobowa firma i samozatrudnienie: czy właściciel bez pracowników musi mieć BHP?

To pytanie rozpala najwięcej emocji, bo dotyczy setek tysięcy mikroprzedsiębiorców. Odpowiedź jest niuansowa, dlatego warto przeczytać ją do końca.

Sam dla siebie: brak pracowniczego obowiązku szkolenia

Obowiązki szkoleniowe z art. 237(3) Kp dotyczą relacji pracodawca - pracownik. Osoba prowadząca jednoosobową działalność, która nikogo nie zatrudnia i pracuje wyłącznie na własny rachunek, nie jest "pracodawcą" w rozumieniu Kodeksu pracy. Nie ma więc pracowniczego obowiązku odbycia szkolenia okresowego BHP samej siebie. W tym sensie popularny mit "każdy przedsiębiorca musi mieć szkolenie BHP" jest nieścisły.

Gdy pracujesz w cudzym zakładzie: art. 304(1) Kp

Sprawa zmienia się, gdy samozatrudniony wchodzi na cudzy teren. Art. 304(1) Kp stanowi, że obowiązki BHP przewidziane dla pracownika (z art. 211) ciążą również na osobach prowadzących działalność na własny rachunek, gdy wykonują pracę w zakładzie lub miejscu wyznaczonym przez pracodawcę albo inny podmiot organizujący pracę. Podwykonawca wchodzący na budowę czy do hali produkcyjnej musi przestrzegać tam zasad bezpieczeństwa i bywa zobowiązany do udokumentowania przygotowania w zakresie wyznaczonym przez organizatora pracy. To nie jest pełne "szkolenie okresowe pracodawcy", ale obowiązki BHP realnie go dotyczą.

Gdy zatrudnisz pierwszą osobę: stajesz się pracodawcą

Moment przełomowy następuje z chwilą zatrudnienia. Gdy przedsiębiorca przyjmie pierwszego pracownika na umowę o pracę, staje się pracodawcą i wchodzą wszystkie obowiązki BHP: organizacja szkoleń pracowników oraz własne szkolenie pracodawcy z art. 237(3) par. 2 pkt 1 Kp. Co istotne, obowiązki w zakresie bezpiecznych warunków pracy (art. 304 Kp) pojawiają się także wtedy, gdy powierzasz pracę osobom na zleceniu czy współpracownikom B2B w swoim zakładzie. Granica przebiega więc wcześniej niż przy umowie o pracę, przy faktycznym powierzeniu komuś pracy w warunkach, za które odpowiadasz.

Kwestię tego, kto i w jakim zakresie szkoli zleceniobiorców, współpracowników B2B oraz praktykantów, opisaliśmy osobno w artykule szkolenie BHP a umowa zlecenie, B2B i praktykant. Jeśli zastanawiasz się natomiast, kto w ogóle jest zwolniony z okresowego szkolenia, pomocny będzie wpis kto jest zwolniony ze szkolenia okresowego BHP.

Wniosek jest prosty: zdanie "mam działalność, więc BHP mnie nie dotyczy" jest tak samo błędne jak "każdy przedsiębiorca musi mieć szkolenie okresowe". Prawda leży pośrodku, a granicą jest faktyczne zatrudnienie lub powierzenie pracy, nie sam status przedsiębiorcy.

Czy pracodawca i właściciel firmy musi mieć szkolenie BHP?

Po co pracodawcy szkolenie i co grozi za jego brak

Sens tego obowiązku najlepiej oddaje art. 207 par. 1 Kp: pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, a na zakres tej odpowiedzialności nie wpływa nawet powierzenie zadań BHP specjalistom z zewnątrz. Szkolenie nie jest więc formalnością, tylko warunkiem świadomego zarządzania ryzykiem przez osobę, która za nie odpowiada.

Brak wymaganego szkolenia, w tym własnego szkolenia pracodawcy, jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, zagrożonym grzywną (art. 283 par. 1 Kp). Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może nałożyć mandat lub skierować sprawę do sądu. Aktualne kwoty kar i tryb postępowania mandatowego opisaliśmy w osobnym artykule kara za brak szkolenia BHP, mandat PIP i postępowanie.

FAQ

Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP?

Tak. Kodeks pracy wprost nakłada na pracodawcę obowiązek odbycia szkolenia w dziedzinie BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania jego obowiązków, a szkolenie to ma być okresowo powtarzane (art. 237(3) par. 2 pkt 1 Kp). Dodatkowo pracodawca, podobnie jak osoba kierująca pracownikami, musi znać przepisy o ochronie pracy (art. 207 par. 3 Kp).

Co ile lat jest szkolenie BHP dla pracodawcy?

Szkolenie okresowe pracodawcy i osób kierujących pracownikami przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 5 lat, w formie kursu, seminarium albo samokształcenia kierowanego (par. 15 ust. 2 rozporządzenia). Pierwsze szkolenie trzeba przejść do 6 miesięcy od objęcia funkcji (par. 15 ust. 4). Pełną tabelę terminów dla wszystkich stanowisk znajdziesz w artykule, co ile lat trzeba odnawiać szkolenie okresowe BHP.

Czy właściciel jednoosobowej firmy musi mieć BHP?

Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność i nikogo nie zatrudniasz, nie masz pracowniczego obowiązku odbycia szkolenia okresowego BHP samego siebie. Gdy jednak pracujesz w miejscu wyznaczonym przez inny podmiot, na przykład jako podwykonawca, ciążą na Tobie obowiązki BHP z art. 304(1) Kp. A z chwilą zatrudnienia pierwszej osoby stajesz się pracodawcą i pojawia się pełen zestaw obowiązków, w tym Twoje własne szkolenie.

Czy prezes zarządu spółki musi mieć szkolenie BHP?

Zależy od jego roli. Jeśli członek zarządu faktycznie kieruje pracownikami lub dokonuje czynności z zakresu prawa pracy w imieniu spółki, to jako osoba kierująca pracownikami podlega szkoleniu dla pracodawców i kadry kierowniczej, czyli raz na 5 lat, pierwsze do 6 miesięcy. Sam tytuł wspólnika, bez kierowania ludźmi, nie tworzy automatycznie tego obowiązku.

Czy szkolenie BHP pracodawcy można zrobić online?

Tak. Dla pracodawców i osób kierujących pracownikami dopuszczalna jest forma samokształcenia kierowanego, którą można zrealizować zdalnie, na podstawie materiałów organizatora, z konsultacjami i sprawdzianem (par. 15 ust. 2 rozporządzenia). Nie musi to być wyłącznie kurs stacjonarny.

Sprawdź termin szkolenia dla pracodawcy i kadry

Jeśli jesteś pracodawcą, prowadzisz spółkę albo kierujesz zespołem, Twoje szkolenie okresowe BHP jest obowiązkowe, a pierwsze trzeba przejść już w ciągu 6 miesięcy od objęcia funkcji. Centrum Szkoleń BHP "BHPolska" z bazą w Płońsku prowadzi szkolenia okresowe BHP dla pracodawców i kadry kierowniczej w formie samokształcenia kierowanego (online) oraz stacjonarnie. Realizujemy szkolenia otwarte w piątki, a także dojazdy do klienta na terenie Warszawy, Płocka, Płońska i całego Mazowsza.

Wybierz wygodny dla siebie tryb i nie czekaj na kontrolę. Sprawdź najbliższy termin szkolenia BHP dla pracodawcy i zarezerwuj miejsce, a jeśli nie masz pewności, które szkolenie odpowiada Twojej roli w firmie, skontaktuj się z nami.

Stan prawny na dzień 13 czerwca 2026 r. Podstawa: Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 277) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327 ze zm.). Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Przewijanie do góry
Zadzwoń / WhatsAppKontakt 24h