Wokół BHP w szkole krąży mit, który potrafi kosztować dyrektora osobiście: że za bezpieczeństwo i higienę pracy odpowiada gmina albo organ prowadzący. W rozumieniu Kodeksu pracy jest inaczej. To dyrektor jest pracodawcą, bo to on zatrudnia nauczycieli i pracowników niepedagogicznych, organizuje pracę i odpowiada za stan BHP w placówce. Konsekwencja jest prosta: dyrektor musi mieć własne, aktualne szkolenie BHP, a nie tylko zapewnić je innym.
Ten artykuł wyjaśnia, jakie szkolenie BHP dotyczy samego dyrektora szkoły i przedszkola, co ile lat trzeba je powtarzać, w jakim terminie ma je odbyć nowo powołany dyrektor, w jakiej formie (w tym online) oraz jakie kary obowiązują od 8 lipca 2026 r. Stan prawny na dzień 13 lipca 2026 r.
Dyrektor szkoły to pracodawca, dlatego ma własne szkolenie BHP
Odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy ponosi pracodawca, a na zakres tej odpowiedzialności nie wpływa powierzenie zadań służby BHP specjalistom spoza zakładu (art. 207 par. 1 Kodeksu pracy, t.j. Dz.U. 2025 poz. 277). W szkole i placówce oświatowej zakładem pracy zarządza dyrektor, więc to dyrektor jest pracodawcą w rozumieniu BHP i to on odpowiada osobiście. Organ prowadzący (gmina, powiat, podmiot prywatny) zapewnia warunki działania placówki i finansowanie, ale nie wchodzi w rolę pracodawcy w sensie przepisów BHP. Więcej o samym podziale ról znajdziesz we wpisie o tym, kto odpowiada za BHP w szkole.
Z roli pracodawcy płynie konkretny obowiązek osobisty. Pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków, a szkolenie to ma być okresowo powtarzane (art. 237(3) par. 2(1) Kodeksu pracy). Dyrektor nie wymiguje się więc od szkolenia, powołując na to, że opiekę nad BHP zlecił firmie zewnętrznej. Zewnętrzny behapowiec może prowadzić dokumentację i szkolić kadrę, ale odpowiedzialność za stan BHP zostaje przy dyrektorze, a jego własne szkolenie pozostaje jego obowiązkiem.
Dyrektor jako osoba kierująca pracownikami
Dyrektor i wicedyrektor należą do grupy określanej w przepisach jako osoby kierujące pracownikami. To ważne, bo właśnie ta kategoria wyznacza cykl i termin szkolenia okresowego. Szkolenie okresowe pracodawców oraz innych osób kierujących pracownikami przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 5 lat (par. 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327). Ten sam cykl 5 lat obowiązuje zresztą nauczycieli, ale termin pierwszego szkolenia jest dla dyrektora krótszy, o czym za chwilę.
Co ile lat i w jakim terminie: szkolenie okresowe dyrektora
Szkolenie okresowe BHP dla pracodawców i innych osób kierujących pracownikami to podstawowe szkolenie, które dotyczy dyrektora osobiście. Cykl wynosi nie rzadziej niż raz na 5 lat. Pracodawca ustala częstotliwość i czas trwania szkolenia po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami i może cykl skrócić, ale nie może go wydłużyć ponad ustawowe maksimum (par. 15 ust. 3 rozporządzenia).
Najważniejszy konkret dla nowo powołanego dyrektora dotyczy pierwszego szkolenia. Pierwsze szkolenie okresowe osób kierujących pracownikami przeprowadza się do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach, podczas gdy pozostali pracownicy mają na to do 12 miesięcy (par. 15 ust. 4 rozporządzenia). Innymi słowy, dyrektor ma na swoje pierwsze szkolenie okresowe o połowę krótszy czas niż zwykły nauczyciel, i wynika to ze statusu osoby kierującej pracownikami, a nie ze statusu nauczyciela. Różnice w cyklach dla samej kadry pedagogicznej rozwijamy w tekście o tym, co ile lat odbywa się szkolenie BHP nauczyciela.
Forma i wymiar szkolenia
Szkolenie okresowe dyrektora może mieć formę kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego zakończonego egzaminem. Samokształcenie kierowane to materiały organizatora przy jednoczesnych konsultacjach z wykładowcami, i to właśnie ono jest podstawą legalnego szkolenia online. Dla zapracowanego dyrektora to wygodna ścieżka, bo szkolenie okresowe (w odróżnieniu od wstępnego instruktażu stanowiskowego) można co do zasady przejść zdalnie.
Wymiar szkolenia okresowego dla pracodawców i osób kierujących pracownikami wynika z ramowego programu i wynosi około 16 godzin lekcyjnych. Szkolenie kończy się egzaminem przed komisją organizatora, a potwierdzeniem jest zaświadczenie według wzoru z rozporządzenia, którego odpis przechowuje się w aktach osobowych (par. 16 rozporządzenia).
Liczenie terminów w praktyce
Najczęstszy realny problem to ustalenie dat. Trzymaj się trzech zasad:
- Pierwsze szkolenie okresowe nowego dyrektora liczysz od dnia objęcia funkcji kierowniczej, a termin to 6 miesięcy.
- Datę ważności kolejnego szkolenia ustalasz, dodając 5 lat (60 miesięcy) do daty ukończenia ostatniego szkolenia okresowego.
- Awans nauczyciela na dyrektora: nawet jeżeli nauczyciel miał wcześniej szkolenie okresowe jako nauczyciel, po objęciu funkcji kierowniczej powinien przejść szkolenie właściwe dla osób kierujących pracownikami, bo program kierowniczy obejmuje szersze obowiązki pracodawcy. Bezpieczna teza: nowy dyrektor planuje szkolenie kierownicze w ciągu 6 miesięcy od objęcia funkcji.
W placówce warto prowadzić prosty rejestr terminów i ustawić przypomnienie na 30 dni przed wygaśnięciem każdego cyklu. To naturalny moment, by zorganizować jeden termin dla dyrektora, rady pedagogicznej i obsługi naraz, zamiast pojedynczych zgłoszeń.
Dwa różne szkolenia dyrektora, które łatwo pomylić
Na rynku szkoleń pojawia się częsty chaos: mieszanie szkolenia okresowego dla kadry kierowniczej ze szkoleniem dla pracodawców, którzy sami pełnią zadania służby BHP. To dwa różne kursy o innym wymiarze i innym przeznaczeniu.
Szkolenie okresowe dla kadry kierowniczej (około 16 godzin, powtarzane co 5 lat, pierwsze do 6 miesięcy) dotyczy każdego dyrektora i wicedyrektora. Drugie szkolenie, dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP, to kurs, seminarium lub samokształcenie kierowane o minimalnym wymiarze 64 godzin lekcyjnych (par. 13 ust. 1 rozporządzenia). Potrzebuje go tylko ten dyrektor, który chce sam pełnić zadania służby BHP zamiast wyznaczać pracownika lub zlecać firmie zewnętrznej.
Samodzielne pełnienie zadań służby BHP przez pracodawcę jest dopuszczalne tylko w małej placówce. Pracodawca może sam wykonywać zadania służby BHP, jeżeli zatrudnia do 10 pracowników albo do 50 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia (art. 237(11) par. 1 Kodeksu pracy). W typowej szkole publicznej, gdzie zatrudnienie przekracza 100 osób, dyrektor i tak nie może pełnić tej funkcji sam. To scenariusz raczej dla małego przedszkola niepublicznego niż dla dużej szkoły.
Kto i co ile w placówce: zestawienie
Poniższa tabela porządkuje cykle i terminy dla dyrektora oraz pozostałych grup w placówce. Sedno: dyrektor i wicedyrektor mają pierwsze szkolenie okresowe do 6 miesięcy, czyli krócej niż zwykły nauczyciel.
| Kto w placówce | Cykl szkolenia okresowego | Pierwsze okresowe po objęciu stanowiska | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Dyrektor, wicedyrektor (osoba kierująca pracownikami) | nie rzadziej niż raz na 5 lat | do 6 miesięcy | par. 15 ust. 2 i 4 rozp. + art. 207, art. 237(3) par. 2(1) Kp |
| Dyrektor pełniący sam zadania służby BHP (mała placówka) | dodatkowo szkolenie z par. 13 ust. 1, min. 64 godz., potem aktualizacja | przed rozpoczęciem wykonywania zadań służby BHP | art. 237(11) par. 1 Kp + par. 13 ust. 1 rozp. |
| Nauczyciel, wychowawca | nie rzadziej niż raz na 5 lat | do 12 miesięcy | par. 15 ust. 2 i 4 rozp. |
| Pracownik administracyjno-biurowy (sekretariat, księgowość) | co do zasady nie rzadziej niż raz na 6 lat, możliwe warunkowe zwolnienie | do 12 miesięcy | par. 15 ust. 2 rozp. + deregulacja Dz.U. 2018 poz. 2244 |
| Obsługa, stanowiska robotnicze (konserwator, kucharka, sprzątaczka) | nie rzadziej niż raz na 3 lata (prace szczególnie niebezpieczne raz w roku) | do 12 miesięcy | par. 15 ust. 1 i 4 rozp. |
Warunkowe zwolnienie pracowników administracyjno-biurowych ze szkoleń okresowych, wprowadzone deregulacją z 2019 r., nie działa automatycznie. Zależy od kategorii ryzyka i oceny ryzyka, a w oświacie często nie jest oczywiste. Domyślnie więc administrację szkoli się tak jak innych. Organizację szkoleń dla całej kadry i obsługi opisujemy szerzej we wpisie o szkoleniu okresowym dla wszystkich pracowników oświaty.
Co dyrektor musi zapewnić innym jako pracodawca
Własne szkolenie to tylko część obowiązków. Jako pracodawca dyrektor odpowiada również za to, by żaden pracownik nie został dopuszczony do pracy bez znajomości przepisów i zasad BHP (art. 237(3) par. 1 Kodeksu pracy) oraz za organizację szkoleń wstępnych i okresowych całej załogi (art. 237(3) par. 2 Kp). Do tego dochodzą dalsze obowiązki:
- ocena i dokumentowanie ryzyka zawodowego oraz informowanie pracowników o ryzyku i o zasadach ochrony (art. 226 Kodeksu pracy); metodykę dla stanowiska nauczyciela rozwijamy w tekście o ocenie ryzyka zawodowego nauczyciela;
- apteczki i instrukcja pierwszej pomocy oraz wyznaczenie osób do udzielania pierwszej pomocy i do działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji, wraz z imienną informacją o tych osobach (art. 207(1) Kodeksu pracy); zakres przygotowania kadry omawiamy we wpisie o szkoleniu z pierwszej pomocy dla nauczycieli;
- plan i próbna ewakuacja oraz ochrona przeciwpożarowa placówki, czemu poświęcony jest osobny tekst o próbnej ewakuacji w szkole;
- badania profilaktyczne pracowników w ramach medycyny pracy (art. 229 Kodeksu pracy). To osobny obowiązek, którego nie należy mylić ze szkoleniem BHP.
Szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237(3) par. 3 Kodeksu pracy). W praktyce placówki finansuje to budżet szkoły, a dyrektor jako decydent budżetowy planuje ten wydatek. Jeden skoordynowany termin dla dyrektora i całej kadry jest tańszy i prostszy w organizacji niż pojedyncze zgłoszenia.
Kary: stan prawny od 8 lipca 2026 r.
Dyrektor odpowiada osobiście, dlatego temat kar jest dla niego realny. Kto, będąc odpowiedzialnym za stan BHP albo kierując pracownikami, nie przestrzega przepisów lub zasad BHP, podlega karze grzywny (art. 283 par. 1 Kodeksu pracy). Dyrektor jest adresatem tej kary jako odpowiedzialny za stan BHP z mocy art. 207 Kp, a nie organ prowadzący. To wykroczenie przeciwko prawom pracownika, nie automatyczna konsekwencja braku jednego dokumentu, a wysokość kary zależy od wagi i okoliczności naruszenia.
Od 8 lipca 2026 r. ryzyko finansowe po stronie pracodawcy jest wyższe. Podstawą jest ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473), obowiązująca od 8 lipca 2026 r. Branża prawno-oświatowa wprost opisuje nowe uprawnienia PIP jako wyższe kary dla dyrektorów szkół za łamanie prawa pracy. Poniżej zestawienie obowiązujących sankcji.
| Rodzaj sankcji | Wysokość |
|---|---|
| Grzywna sądowa za wykroczenie z art. 283 Kp | od 2 000 zł do 60 000 zł |
| Mandat inspektora PIP | do 5 000 zł |
| Mandat w razie recydywy | do 10 000 zł |
Dwie uwagi, by nie przekroczyć stanu prawnego. Po pierwsze, nie należy mówić, że dyrektorowi za sam brak szkolenia grozi konkretna górna kwota grzywny: to maksimum dla sądu, a inspektor w postępowaniu mandatowym nałoży mandat w opisanych wyżej granicach. Po drugie, w poważnych przypadkach realnego narażenia pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w grę wchodzi też odpowiedzialność karna osoby odpowiedzialnej za BHP (art. 220 Kodeksu karnego), ale dotyczy to faktycznego narażenia, nie samego braku papieru. Przebieg kontroli w placówce opisujemy w tekście o kontroli PIP i sanepidu w szkole.
Checklista BHP dla nowego dyrektora
Jeżeli właśnie obejmujesz funkcję, ten porządek działań domyka Twoje obowiązki bez chaosu:
- Ustal swoją rolę: jako dyrektor jesteś pracodawcą i osobą kierującą pracownikami (art. 207 Kp).
- Sprawdź datę swojego ostatniego szkolenia okresowego dla kadry kierowniczej; jeżeli to nowa funkcja, zaplanuj pierwsze szkolenie do 6 miesięcy.
- Dodaj 5 lat do ostatniego szkolenia i zaznacz, kiedy wypada kolejne.
- Zdecyduj o służbie BHP: wyznaczasz pracownika, zlecasz firmie czy (tylko w małej placówce) pełnisz sam, co wymaga szkolenia z par. 13 ust. 1 (min. 64 godz.).
- Zaplanuj szkolenia dla całej placówki (nauczyciele co 5 lat, obsługa co 3 lata, administracja co do zasady co 6 lat) w skoordynowanych terminach.
- Po szkoleniu zbierz zaświadczenia do akt osobowych, swoje i pracowników.
- Ustaw przypomnienie 30 dni przed wygaśnięciem każdego cyklu.
Jeżeli chcesz mieć to na jednej kartce dopasowanej do Twojej placówki, przygotujemy dla Ciebie wzór harmonogramu szkoleń BHP dla dyrektora i całej kadry, z rubrykami na daty ostatniego i następnego szkolenia oraz na osobę wyznaczoną do służby BHP. Napisz do nas przez formularz kontaktowy, a odeślemy gotowy szablon razem z propozycją terminu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy dyrektor szkoły musi mieć własne szkolenie BHP?
Tak. Dyrektor jest pracodawcą i osobą kierującą pracownikami, więc sam odbywa szkolenie BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków (art. 237(3) par. 2(1) Kodeksu pracy). Nie wystarczy, że zapewnia szkolenia innym: musi mieć również swoje, okresowo powtarzane.
Co ile lat dyrektor odbywa szkolenie okresowe BHP?
Nie rzadziej niż raz na 5 lat, tak jak inne osoby kierujące pracownikami (par. 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327). Pracodawca może ten cykl skrócić, ale nie może go wydłużyć ponad ustawowe maksimum.
Kiedy nowy dyrektor powinien przejść pierwsze szkolenie okresowe?
Do 6 miesięcy od objęcia funkcji kierowniczej (par. 15 ust. 4 rozporządzenia). To krócej niż u zwykłego nauczyciela, który ma na to do 12 miesięcy.
Czym różni się szkolenie dyrektora od szkolenia dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP?
To dwa różne kursy. Szkolenie okresowe dla kadry kierowniczej trwa około 16 godzin i powtarza się co 5 lat. Szkolenie dla pracodawców, którzy sami pełnią zadania służby BHP, trwa minimum 64 godziny (par. 13 ust. 1 rozporządzenia) i jest możliwe tylko w małej placówce: do 10 pracowników albo do 50 i kategoria ryzyka nie wyższa niż trzecia (art. 237(11) par. 1 Kodeksu pracy).
Czy szkolenie BHP dyrektora może być online?
Tak. Szkolenie okresowe może mieć formę samokształcenia kierowanego zakończonego egzaminem, czyli legalnie online. Dotyczy to szkolenia okresowego, a nie wstępnego instruktażu stanowiskowego, który co do zasady nie może być czystym e-learningiem.
Kto odpowiada za BHP w szkole, dyrektor czy organ prowadzący?
Za stan BHP odpowiada dyrektor jako pracodawca (art. 207 Kodeksu pracy). Organ prowadzący zapewnia warunki działania placówki i finansowanie, ale nie jest pracodawcą w rozumieniu przepisów BHP.
Co grozi dyrektorowi za brak aktualnych szkoleń BHP?
To wykroczenie przeciwko prawom pracownika (art. 283 Kodeksu pracy). Od 8 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 473) grzywna sądowa wynosi od 2 000 zł do 60 000 zł, mandat inspektora PIP sięga do 5 000 zł, a w recydywie do 10 000 zł. Wysokość kary zależy od wagi i okoliczności naruszenia.
Czy dyrektor musi też zorganizować szkolenia dla nauczycieli i obsługi?
Tak. Jako pracodawca dyrektor zapewnia szkolenia wszystkim pracownikom: nauczycielom co 5 lat, obsłudze co 3 lata, administracji co do zasady co 6 lat (z warunkowym zwolnieniem od 2019 r.). Najwygodniej zorganizować to w skoordynowanych terminach dla całej placówki.
Przeszkolimy dyrektora i całą placówkę w jednym terminie
Jako dyrektor odpowiadasz za stan BHP osobiście, a od 8 lipca 2026 r. ryzyko kar po stronie pracodawcy jest wyższe. Zorganizujemy szkolenie okresowe BHP dla Ciebie jako osoby kierującej pracownikami oraz, w jednym skoordynowanym terminie, dla rady pedagogicznej i obsługi. Sprawdź najbliższe terminy szkoleń albo zobacz pełną ofertę szkoleń BHP dla dyrektorów i kadry kierowniczej oświaty dopasowaną do specyfiki Twojej szkoły lub przedszkola.
Działamy z bazy w Płońsku i obsługujemy całe Mazowsze, a szkolenia prowadzimy w całej Polsce, stacjonarnie i zdalnie, w tym otwarte w piątki. Na życzenie przyjeżdżamy przeszkolić całą kadrę bezpośrednio w placówce. Więcej praktycznych opracowań dla oświaty znajdziesz w naszej bazie wiedzy BHP.